Leiding en begeleiding geven aan gezond werken in de zorg

Wil je dat de kwaliteit van de zorg bijdraagt aan de gezondheid en het welzijn van zowel de zorgvrager als de zorgverlener? Haal dan de (fysiek) overbelastende zorghandelingen er tussenuit en voorkom dat er onnodig aan cliënten gesjord en getrokken wordt.

Wat komt daar dan voor in de plaats? En wie is hiervoor verantwoordelijk of neemt hiervoor de verantwoordelijkheid?

Je teamleden hebben allemaal een vaardigheidstraining gevolgd. Komen zij er zelf niet uit, dan kunnen zij jou als fysiotherapeut, ergotherapeut of ergocoach inschakelen. Ook als preventiemedewerker of arbocoördinator houd je je bezig met de fysieke belasting van de zorgprofessionals.

Als manager of teamleider denk je misschien wel eens: "Ik heb al genoeg aan mijn hoofd. Moet ik mij daar dan ook nog mee bezig houden?" Ja! Want als je dat goed doet, kun je met elkaar een duurzaam verschil maken.

Als je luistert naar de verhalen uit de praktijk, dan worstelen bijna alle zojuist genoemde professionals met dezelfde vraag: "Hoe krijg ik de zorgprofessionals mee? Hoe zorg ik dat alle teamleden consequent volgens de afspraken te werk gaan?"

Want de richtlijnen willen nog wel eens opzijgeschoven worden. Bijvoorbeeld: omdat de cliënt het niet wil, de werkdruk hoog is of het budget voor de juiste hulpmiddelen ontoereikend is. Medewerkers vallen dan na verloop van tijd terug in oude gewoontes.

Dan is het goed om te weten wie welke rol speelt in het behalen van het gewenste resultaat en deze rollen van elkaar te onderscheiden. Behulpzaam hierbij is de samenwerkingsdriehoek tussen:

• 1. De verantwoordelijke / de contextmaker De manager of teamleider die de verantwoordelijkheid draagt voor het gezond werken van het team. Met mandaat om beslissingen te nemen, te sturen of te handhaven. Diegene die de context maakt waarbinnen gezond werken het meest voor de hand ligt.
• 2. De ondersteuner Iemand die kennis en expertise over de praktijkrichtlijnen, begeleidingstechnieken en het gebruik van de juiste hulpmiddelen heeft en hiermee de uitvoerder kan helpen. En die meehelpt de werkrelatie tussen verantwoordelijke en uitvoerder productief te houden.
• 3. De uitvoerder Degene die de gezonde werkwijze in de praktijk moet uitvoeren. En een passende context en ondersteuning nodig heeft om dit vol te houden.

Wanneer je deze rollen, de onderlinge relaties en bijbehorende verantwoordelijkheden niet helder maakt, doet iedereen naar beste kunnen wat hij of zij denkt dat nodig is. Dat is niet altijd effectief: iemand voelt zich probleemeigenaar zonder de bevoegdheden te hebben, terwijl de verantwoordelijke juist minder eigenaarschap ervaart. Als er niemand aan het stuur zit, gaat er veel energie verloren zonder resultaat.

Is het helder wie verantwoordelijke, ondersteuner of uitvoerder is, en hoe ieders rol bijdraagt aan jullie gezamenlijke doel? Dan weet je ook precies waar je moet zijn en wat je te doen staat. Samenwerken in deze driehoek helpt je elkaar te ondersteunen en scherp te houden. Zo krijg je meer voor elkaar, ook op de lange termijn.

Dat vraagt van alle betrokkenen in de organisatie om stil te staan bij:

• Wat is goede zorg precies?
• Waar ligt de grens van wat nog gezond is voor de zorgprofessional?
• Hoe kunnen we deze grens beschermen op een manier die respectvol is voor de cliënt en voor ieder van ons?
• Hoe verdelen we de rollen en verantwoordelijkheden zo dat ieder zich verantwoordelijk voelt en invloed kan uitoefenen op het gezamenlijke resultaat?

De antwoorden hierop zijn nodig om tot een gezonde effectiviteit te komen. Als je op een prettige manier samenwerkt en resultaat behaalt, krijg je er vanzelf plezier in. Je kunt eigenaarschap nemen als je weet waar je aan bijdraagt en wat jouw rol is: uitvoerend, ondersteunend of sturend. Dat geeft vertrouwen.

Ik help je graag met:

• Samenhang brengen in de acties die je al hebt gedaan
• De rollen en verantwoordelijkheden effectief verdelen
• Rendement halen uit de vaardigheidstrainingen
• Aanstekelijke doelen stellen en resultaten borgen
• Het bevorderen van een mindset voor zorgprofessionals die gezond werken ondersteunt

Leergang voor managers, teamleiders, arboprofessionals en paramedici in de langdurige zorg. We gaan ervan uit dat je HBO werk- of denkniveau hebt.

In deze workshop krijg je handvatten om effectief en gericht de mogelijkheden van je rol te benutten om zorgprofessionals te leiden en te begeleiden naar gezond en ergonomisch werkgedrag.

Wat leer je? Je ontdekt de antwoorden op onderstaande vragen en krijgt bruikbare handvatten waar je direct praktisch mee aan de slag kunt:

• Hoe kom je uit de spiraal van steeds drukker zijn met verzuimende teamleden en het opvullen van de gaten in de personele bezetting
• Hoe zorg je dat je teamleden werken binnen de praktijkrichtlijnen fysieke belasting in de zorg? Hoe begeleid je de verandering die hiervoor nodig is?
• Hoe faciliteer je het leren in de praktijk? (Een veilig leerklimaat; de transfer van training naar praktijk; ruimte bieden aan leren en oefenen van nieuwe technieken)
• Hoe ga je om met teamleden die blijven vasthouden aan risicovolle werkwijzen? Wat is de ondergrens van wat je nog kunt accepteren en hoe bewaak je die?
• Hoe werk je effectief samen tussen de ergocoach en arboprofessional aan de ene kant en teamleider en MT aan de andere kant?
• Hoe kan de kwaliteit van zorg de kwaliteit van werk versterken en andersom?

Na de training heb je een aantrekkelijk gezamenlijk doel geformuleerd, een samenwerkingsstructuur ingericht en de verschillende rollen zo verdeeld dat rolzuiverheid en eigenaarschap hand in hand gaan.

We werken vooral met praktische opdrachten en handige checklists waarmee je oefent. Je vormt een buddygroepje en een netwerk van collega's die met hetzelfde bezig zijn als jij. Je kunt met elkaar sparren en elkaar ondersteunen, ook na de leergang.

Totale studiebelasting: 35-40 uur, verdeeld over onderstaand programma.

• Dag 1: 2 dagdelen op locatie

  Check-in. Theoretisch kader van gezond werken en praktijkrichtlijnen, gekoppeld aan mobiliteit en het positief beïnvloeden van de relatie tussen kwaliteit van werk en zorg.

  Wat werkt al goed? Wat was jouw bijdrage en hoe kun je hier meer van doen? Wat wil je dat er beter gaat? Doel en resultaat formuleren.

  In kaart brengen van huidige samenwerkingsstructuur, rollen en verantwoordelijkheden. Waar zitten de knelpunten en zwakke plekken? Mogelijkheden verkennen om effectiever te worden.

• Tussenpauze van twee weken met opdracht

  De driehoek van samenwerken invullen met alle rollen en afstemmen over het resultaat. Ieders of tenminste de eigen doeltoestand formuleren.

• Dag 2: 1 dagdeel online

  Bespreken huiswerkopdracht. Buddy-groepjes maken. Buddy-opdracht: voornemens voor to do delen en na een week evalueren.

  Opdracht: ophalen uit de organisatie wat goed gaat en wat beter kan bij zorgprofessionals, ergocoaches, arbocoördinator, teamleider en manager.

• Tussenpauze van twee weken met opdracht

  Ophalen uit de organisatie: wat gaat goed, wat kan beter bij zorgprofessionals, ergocoaches, arbocoördinator, teamleider en manager.

• Dag 3: 2 dagdelen op locatie

  Check-in. Bespreken huiswerkopdracht. Verandering begeleiden van ongewenst naar gewenst gedrag. Het leren in de praktijk faciliteren.

• Tussenpauze van twee weken

  Toepassen van het geleerde uit de vorige lesdag.

• Dag 4: 1 dagdeel online

  Intervisie.

• Tussenpauze van twee weken

  Identificeren van stappen vooruit: waar sta je nu, en waar wil je naartoe? Welke signalen zie je al dat je goed op weg bent? Wanneer heb je je doel bereikt, en welk verschil maakt dat voor de betrokkenen?

• Dag 5: 2 dagdelen op locatie

  Check-in. Bespreken opdracht. Gewenst gedrag bevorderen. De ondergrens bepalen en hoe te handhaven. Omgaan met werkdruk. Grenzen stellen en verantwoordelijkheid terugleggen.

• Tussenpauze van drie maanden

  Toepassen in de praktijk, ter voorbereiding op het terugkomdagdeel.

• Dag 6: 1 terugkomdagdeel online

  Check-in. Waar sta je nu, hoe is je dat gelukt en wat is je volgende stap? Welke hindernissen heb je ervaren of voorzie je? Ervaringen delen hoe hier succesvol mee om te gaan.

Denk je dat wel eens? En herken je ook het volgende:

• Je hebt je collega's uitgelegd hoe ze het glijzeil kunnen gebruiken. Maar ze blijven maar trekken aan het laken.
• Nog steeds wordt cliënt D met de actieve lift geholpen terwijl ze nauwelijks nog kan staan. Ondanks de afspraken en ondanks jouw uitleg van de praktijkrichtlijnen en mobiliteitsklasse.
• Werkwijzen die we vroeger nog oké vonden, zijn dat nu niet meer. Maar het lijkt wel alsof je zeer ervaren collega's gewoon niet wíllen.

Het ligt waarschijnlijk niet aan de inhoud van je uitleg, instructie of advies. Je hebt tenslotte uitgebreide scholing gehad over alle gangbare werkwijzen. Met je kennis en vaardigheden zit het waarschijnlijk wel goed: je weet wat de gezonde werkwijze is en hoe je die moet uitvoeren.

De effectiviteit van jouw begeleiding is niet alleen afhankelijk van de kwaliteit van je instructies en adviezen, maar ook van de acceptatie van je boodschap. Hoe je het brengt is daarom minstens zo belangrijk. En dat is waar deze training over gaat: hoe breng je je boodschap op zo'n manier dat je collega's naar je willen luisteren en met je mee willen gaan.

• Aan welke knoppen je kunt draaien om de zorghandelingen binnen de praktijkrichtlijnen te brengen
• Hoe de driehoek van samenwerking je helpt om te zorgen dat wat je wilt ook echt gebeurt
• Dat er niet één stijl van begeleiden is die voor iedereen werkt, en dat een bepaalde stijl zelfs averechts kan werken. Je oefent met verschillende coachstijlen en leert inschatten welke stijl iemand nodig heeft
• Je oefent in luisteren, samenvatten en doorvragen
• In plaats van gas geven met de rem erop, leer je met een handig gespreksformat hoe je bezwaren boven tafel krijgt en samen oplost

Werkwijze: we leggen uit en daarna ga je het zelf doen en ervaren met behulp van handige checklists. Dat wisselen we voortdurend af. Je oefent met je eigen praktijksituaties en dilemma's, en wie weet los je ze ter plekke op.